Tesettürlü Sporcu Olur Mu?
Geçen akşam spor salonuna gittiğimde, kendimi bir an duraklamış gibi hissettim. Tüm bu koşu bandında koşan, ağırlık kaldıran, zorlu antrenmanlar yapan insanlar arasında tek başıma olduğumu düşündüm. Evet, biraz fazlasıyla düşünceliyim, belki de biraz fazla özgün olmak istiyorum. Ama düşündüm de, her gün o salona gelip giden, sportif başarılar elde eden tesettürlü bir sporcu gördüm mü? Hayır, çok sık denk gelmiyorum. Tesettürlü sporcu olur mu, diye düşünürken, birden o soruyu kendime sordum: Tesettür, gerçekten sporu engelliyor mu? İslam’ın bedenle ilgili belirlediği sınırlar, spor yapmayı gerçekten imkansız mı kılıyor?
Geçmişten Günümüze: Tesettür ve Spor
Çocukluğumda, tesettürlü bir kadının spor yapması, başörtüsü nedeniyle toplumun gözünde oldukça büyük bir soru işaretiydi. Ben büyürken, tesettürlü kadınların spor yapmasını bir “tercih” değil, sanki “yasak” gibi bir şey olarak görüyordum. Belki de bunun sebebi, büyüdüğüm çevrede bunun pek fazla örneğini göremememdi. Spor salonlarına giden, koşuya çıkan, fitness yapan bir tesettürlü kadın yoktu. Hem etrafımdaki insanlar, hem de medya, bana sporun özgürlükle, açık giyimle ve cesaretle ilgili olduğunu düşündürmüştü. Hatta bir süre, tesettürün sporla uyumlu olduğunu sorguladım. “İkisini bir arada nasıl yapabilirim?” diye düşündüm. Sonra, her şeyin değişmeye başladığını fark ettim.
Bugün: Tesettürlü Sporcuların Yükselişi
Son yıllarda, tesettürlü sporcuların artan görünürlüğü beni çok şaşırttı. Aslında şaşırdığımı itiraf etmek gerekirse, biraz da kendi içimdeki bu kalıplarla ilgiliydi. Çünkü yıllarca bir kadının spor yaparken, başörtüsünün bir “engel” olduğunu düşündüm. Ama sonradan fark ettim ki, tesettürlü kadınlar için spor yapmak, çoğu zaman bir özgürlük meselesine dönüşüyor. Artık spor dünyasında adını duyuran tesettürlü sporcular var. Hatta, Türkiye’den bile örnekler var; Fatma Demir gibi, güreşle uğraşan ve başörtüsünü hiç çıkarmadan dünya çapında başarılara imza atmış sporcuları gördükçe, bu engelin ne kadar anlamsız olduğunu anlamaya başladım.
Mesela, Türkiye’nin en iyi tesettürlü voleybolcularından biri, İrem Karamete, sahada başörtüsüyle müthiş performanslar sergiliyor. Hatta, kadın futbolunun dünyadaki en tanınmış ismi olan Hijab Sports markasının kurucusu, tesettürlü bir sporcu olan Amna Al Haddad’ı görünce, bu konuda ciddi bir değişim olduğunu fark ettim. Tesettürlü kadınlar sadece kendi aralarında değil, dünya çapında da sporu bir ifade biçimi olarak kullanabiliyorlar.
Testi Geçen Engeller: Moda, Donanım ve Altyapı
Bir tesettürlü sporcu olmak, aslında bazı engellerle baş etmek anlamına geliyor. Ancak son yıllarda, bu engellerin önemli bir kısmı çözüldü. Tesettürlü sporcular için özel olarak tasarlanmış, rahatça spor yapabilecekleri başörtüleri ve spor kıyafetleri üretilmeye başlandı. Eskiden, spor yaparken başörtüsünün hareketi kısıtladığını veya vücudu terlettiğini düşündükçe, uygun giyim seçeneklerinin az olması buna dahil ediliyordu. Ama şimdi, sporcuların ihtiyaçlarına göre tasarlanmış ürünler, hem işlevsel hem de şık olabiliyor.
Birçok spor markası, başörtüsüyle rahatça antrenman yapabilen kadınlar için özel koleksiyonlar çıkarıyor. Bu kıyafetler, sporun rahatlığını ve özgürlüğünü yaşamak isteyen tesettürlü kadınlar için önemli bir adım. Gerçekten de, fiziksel engellerin ötesinde, psikolojik engeller de çok büyük bir faktördü. Eğer uygun giyim ve doğru donanım yoksa, hem fiziken hem de zihinsel olarak spora başlamak zor olurdu. Ama artık tesettürlü sporcuların gereksinimlerine hitap eden pek çok ürün var, bu da cesaretlendirici bir etki yaratıyor.
Toplumun Algısı ve Kendi İçsel Mücadeleniz
Bugün geldiğimiz noktada, tesettürlü sporculara bakarken, aslında en önemli engelin hala toplumun bakış açısı olduğunu düşünüyorum. Her ne kadar kıyafet ve donanım sorunları çözülse de, toplumun tesettürlü bir kadının spor yapma hakkındaki algısı zaman zaman engelleyici olabiliyor. Benim yaşadığım çevrede, tesettürlü kadınların spor yapması hâlâ garip karşılanabiliyor. Gerçekten de, başörtülü bir kadının spor yapması, bazen “toplumun ne düşündüğü” gibi daha büyük bir engel haline gelebiliyor. Bu da çoğu zaman, insanın kendi içsel mücadelelerine yol açıyor.
Mesela, ofiste arkadaşlarımın çoğu bana “Bugün spor salonuna gittin mi?” diye sorduklarında, hep bir tereddütle “Evet, gittim” diyorum. Hani, acaba başörtüm yüzünden spor yapıyor olmam biraz garip mi duruyor? Çevremde, başörtülü kadınların spor yapması üzerine neredeyse hiç konuşulmuyor. Çoğu zaman, insanlar bir kadının dışarıya giydiği kıyafetlere göre değerlendirme yapıyorlar. Hal böyle olunca, tesettürlü bir sporcu olmanın ne kadar “farklı” bir deneyim olduğunu daha iyi anlıyorum.
Geleceğe Dair: Tesettürlü Sporcuların Yükselişi
Geleceğe baktığımda, tesettürlü sporcuların daha çok yer alacağına inanıyorum. Çünkü tesettürlü bir sporcu olmak sadece bir giyim meselesi değil, aynı zamanda bir mücadele. Kendisini ifade etme biçimi, cesareti ve azmiyle, tesettürlü kadınlar spor dünyasında daha çok ses getirecekler. Gelecekte, başörtüsüyle spor yapan, dünya çapında tanınan daha çok kadını göreceğimize eminim.
Belki de bir gün, spor salonunda başörtüsüyle koşan birini gördüğümde, bu bana tuhaf gelmeyecek. Çünkü bu, artık norm haline gelmiş olacak. Çünkü spor, bir kadının özgürlüğüdür. O özgürlüğü yaşamak, hem bedenine hem de ruhuna sahip çıkmak, ne giydiğine ya da kim olduğuna bakmaksızın herkesin hakkıdır. Tesettürlü sporcu olmanın, giderek daha fazla kabul gördüğü bir dünyaya doğru adım atıyoruz. Belki de bu yolda, ben de başörtülü sporcuların bir parçası olurum.